1/600 PRINZ EUGEN

De aanduiding “1/600 PRINZ EUGEN” verwijst naar een schaalmodel (1:600) van het Duitse oorlogsschip Prinz Eugen. In werkelijkheid gaat het om de zware kruiser (Schwerer Kreuzer) *Prinz Eugen* van de Kriegsmarine (de Duitse marine in de periode van het Derde Rijk). De schaal 1:600 betekent dat het model zes-honderd keer kleiner is dan het originele schip; het betreft dus een compacte miniatuurweergave van een groot marineschip uit de Tweede Wereldoorlog.

De *Prinz Eugen* werd gebouwd door Germaniawerft in Kiel en kwam in dienst in 1940. Het schip was vernoemd naar Prins Eugenius van Savoye (1663–1736), een militaire bevelhebber die in de Europese geschiedenis bekendstaat om zijn rol in de strijd tegen het Ottomaanse Rijk en in de oorlogen van de Habsburgse monarchie. Als zware kruiser behoorde de *Prinz Eugen* tot de belangrijkste oppervlakteschepen van Duitsland en was zij ontworpen voor snelle inzet, lange actieradius en zware artillerie. Haar hoofdgeschut bestond uit acht 20,3 cm-kanonnen (8-inch) in vier dubbele torens, een typisch kaliber voor zware kruisers volgens de maritieme verdragslogica van het interbellum.

Historisch is de *Prinz Eugen* vooral bekend door haar deelname aan de operatie Rheinübung in mei 1941, waarbij zij samen met het slagschip Bismarck de Atlantische Oceaan op ging om geallieerde konvooien te bedreigen. Tijdens deze operatie vond de Slag in de Straat van Denemarken plaats, waarin de Britse slagkruiser HMS *Hood* verloren ging. Na de daaropvolgende achtervolging werd de *Bismarck* tot zinken gebracht, terwijl de *Prinz Eugen* wist te ontkomen. In februari 1942 nam de kruiser deel aan de zogenoemde “Channel Dash” (Unternehmen Cerberus), de gedurfde verplaatsing van Duitse oorlogsschepen door het Kanaal van Brest naar Duitse havens, onder voortdurende dreiging van Britse aanvallen.

Later in de oorlog werd de *Prinz Eugen* in toenemende mate ingezet in de Baltische Zee, waar zij onder meer kustbombardementen uitvoerde ter ondersteuning van Duitse troepen tijdens de terugtocht en evacuaties in Oost-Europa. Aan het einde van de oorlog kwam het schip in Amerikaanse handen. In plaats van direct te worden gesloopt, werd de *Prinz Eugen* gebruikt als doelschip bij de Amerikaanse kernproeven Operation Crossroads op Bikini-atol in 1946. Zij overleefde de explosies, maar raakte radioactief besmet en was beschadigd. Uiteindelijk zonk het schip in december 1946 bij Kwajalein, waarbij delen van de romp nog lange tijd zichtbaar bleven.

Het product met de aanduiding 1/600 representeert derhalve, in verkleinde vorm, een van de bekendste Duitse zware kruisers uit de Tweede Wereldoorlog: een schip dat zowel betrokken was bij grote oppervlakte-operaties in het Atlantische strijdtoneel als bij latere gevechten in de Oostzee, en dat na de oorlog een opmerkelijke epiloog kende als doelwit van kernproeven.